Ο ΟΜΟΤΙΜΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΤΟΥ Α.Π.Θ. ΧΡΗΣΤΟΣ ΤΣΟΛΑΚΗΣ

ΜΙΛΑ ΣΤΗ ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΙΚΗ ΟΜΑΔΑ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗΡΙΩΝ ΜΠΑΚΟΓΙΑΝΝΗ

 

Πιστή στην αρχή ότι ο εκπαιδευτικός σε καιρούς χαλεπούς πρέπει να συνδυάζει την ιδιότητα τόσο του δασκάλου της διανοητικής όσο και της ηθικής αρετής, η δημοσιογραφική ομάδα των Εκπαιδευτηρίων Μπακογιάννη με συντονιστή και υπεύθυνο τον φιλόλογο κ. Δασταυρίδη Αναστάσιο και μέλη τους μαθητές Μαντζαρίδη Άγγελο, Ξηνταράκου Αναστασία, Κεχαγιά Χριστίνα, Βαρυτιμίδου Δέσποινα και Αρμπάρα Ρεβέκκα, αντάλλαξε εποικοδομητικές απόψεις κι έλαβε ουσιαστικές διδαχές από τον ομότιμο καθηγητή του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης κ. Τσολάκη Χρήστο. Η συνέντευξη διεξήχθη στα πλαίσια της εκδήλωσης που διοργάνωσαν τα εκπαιδευτήρια Μπακογιάννη με θέμα «Γλώσσα, Παιδεία και Πολιτισμός» θέλοντας να τιμήσουν στο πρόσωπο του κ. Τσολάκη τον οραματιστή δάσκαλο, τον αφοσιωμένο στη διαρκή μεταρρύθμιση και αναβάθμιση του εκπαιδευτικού συστήματος.

– Στους μαθητές που επιλέγοντας θετική ή τεχνολογική κατεύθυνση με την πεποίθηση ότι τα αρχαία ελληνικά είναι μια νεκρή γλώσσα τι θα απαντούσατε;

Το λάθος δεν είναι των παιδιών αλλά των δασκάλων που ώθησαν τους μαθητές να μάθουν μονάχα το χρήσιμο. Θεωρώντας λανθασμένα ότι τα αρχαία ελληνικά δεν είναι χρήσιμα, δεν τα μαθαίνουν. Ωστόσο πολιτισμός είναι αυτό που δεν είναι χρήσιμο. Ο πολιτισμός είναι τρυφή και πολυτέλεια. Τα αναγκαία για να ζήσουμε μας εξισώνουν με τα ζώα. Και η αρχαία γλώσσα είναι πολιτισμός. Γνωρίζετε άλλη λογοτεχνία παγκοσμίως να έφτασε σε τέτοια κορύφωση; Τραγωδία, κωμωδία, ρητορεία, φιλοσοφία, ποίηση…Ούτε η αναγέννηση προσέγγισε την αρχαία Ελλάδα. Πέραν τούτου τα αρχαία ελληνικά ασκούν την κρίση γιατί μαθαίνοντας αυτά, μαθαίνουμε τη νεοελληνική γλώσσα μέσα από κανόνες και νόμους με τους οποίους λειτουργεί η αρχαία ελληνική γλώσσα. Θα μου πείτε δε μπορούμε να το επιτύχουμε μόνο με τα νέα ελληνικά; Η απάντηση είναι όχι διότι τα νέα τα μαθαίνουμε από μικρή ηλικία με τη άμεση μέθοδο, με την καθημερινότητα ενώ τα αρχαία σε μεγαλύτερη μέσα από συντάξεις. Αυτές οι συντάξεις είναι οι δομές του εγκεφάλου μας. Η δομή κάθε γλώσσας είναι η δομή του ανθρώπινου εγκεφάλου, η γλώσσα είναι το δημιούργημα λοιπόν του εγκεφάλου και μέσα από το τέκνο μαθαίνεις και τον πατέρα, τον εγκέφαλο. Επιπλέον με την προσπάθεια που κάνουμε να μάθουμε την αρχαία ελληνική και να τη μεταφράσουμε εκλύεται μια ενέργεια δημιουργική από τον εγκέφαλο Ασκείται λοιπόν ο εγκέφαλος να μεταφέρει την αρχαία στη νέα ελληνική και μέσω της μεταφοράς μαθαίνουμε και τα νέα ελληνικά. Το ίδιο ισχύει και με τα λατινικά. Αυτή η επιπολαιότητα που πέρασε στα σχολεία είναι ασύλληπτη και φταίμε εμείς. Η νέα ελληνική λοιπόν είναι συνέχεια της αρχαίας και κάθε άλλη άποψη είναι ανοησία. Για τη σημερινή κατάσταση φταίει και το υπουργείο που διέπραξε μέγα σφάλμα και υποβάθμισε τα αρχαία ελληνικά.

–   Κατά την παρούσα χρονική περίοδο η Ελλάδα διέρχεται από κρίση οικονομική, κοινωνική, ηθική. Ποιος πιστεύετε ότι πρέπει να είναι ο ρόλος του σχολείου ώστε να προετοιμάσει με το βέλτιστο τρόπο τους νέους;

Το σχολείο πρέπει να ενημερώνει τα παιδιά πολύ προσεκτικά χωρίς να τα φανατίσει προς τη μια ή την άλλη κατεύθυνση, πρέπει να δώσει τις πληροφορίες εκείνες που έχουν ελεγχθεί από την επιστήμη. Εκτός αυτού ρόλος του σχολείου είναι να παρέχει παιδεία ώστε να μας λυτρώσει από άλλες κρίσεις. Όλα τα παραπάνω επαναλαμβάνω ότι πρέπει να γίνονται μακριά από κομματικές ταυτότητες.

– Πώς θα κρίνατε τους σύγχρονους εκπαιδευτικούς και τι θα τους συμβουλεύατε;

Θα τους συμβούλευα όταν κάνουν μάθημα να βλέπουν τα μάτια των παιδιών. Έτσι μόνο καταλαβαίνουν αν κάνουν καλό μάθημα ή όχι.

-Σε προηγούμενη συνέντευξη της δημοσιογραφικής μας ομάδας ο γενικός γραμματέας του υπουργείου παιδείας κ. Κουλαϊδής, στην προσπάθειά του να εξηγήσει τη ανορθόδοξη άνθιση των φροντιστηρίων ανέφερε ότι οφείλεται στην επιθυμία των γονέων να «μπουν στο μάτι» του γείτονα». Συμφωνείτε;

Ο κύριος Κουλαϊδής είναι φίλος μου. Από τη μια τον λυπάμαι κι από την άλλη ο ίδιος θέλησε να εμπλακεί. Δε συμφωνώ με την άποψή του αυτή και ίσως δικαιολογείται αν σκεφτούμε ότι δεν ενεπλάκη με τα σχολεία παρά μόνο με τις πανεπιστημιακές αίθουσες. Τα φροντιστήρια υπάρχουν γιατί δεν υπάρχει εκπαίδευση. Αν η ελληνική πολιτεία οργανώσει ορθά την εκπαίδευση δε θα υπάρχουν φροντιστήρια. όπως στον παρόντα χώρο, το σχολείο σας. Οι μαθητές χρειάζονται επιπλέον βοήθεια όταν δεν υπάρχει εκπαίδευση. Για παράδειγμα οι μαθητές του εδώ χώρου δε θα χρειαστούν φροντιστήρια γιατί σας παρέχεται ορθή εκπαίδευση με λογική συνέχεια από τάξη σε τάξη και από βαθμίδα σε βαθμίδα.

–   Ποια η θέση του διανοούμενου στην περιγραφόμενη από εσάς παιδεία;

Ο διανοούμενος είναι θιασώτης, λάτρης, υποστηρικτής της παιδείας και θυσιάζεται γι’ αυτή ειδάλλως δεν είναι διανοούμενος. Δεν υπάρχει διανόηση χωρίς παιδεία πάντα οριζόμενη ως πραγμάτωση της ανώτερης φύσης μας.

–   Οι νέοι χρησιμοποιούν στο λεξιλόγιό τους πολλές ξένες λέξεις. Το γεγονός αυτό αποτελεί απειλή για τη γλώσσα μας;

Όχι, δεν απειλείται η γλώσσα μας αλλά θα πράττουν ορθά αν δε χρησιμοποιούν ούτε ξένες λέξεις ούτε greeklish γιατί έχουμε ένα πλήθος ελληνικών λέξεων. Η γλώσσα δεν παθαίνει τίποτα γι’ αυτό και παραλληλίζεται με τη θάλασσα. Έτσι λειτουργεί και αυτή. Όλα τα ρουφά! Ακλόνητη! Δε φοβάμαι τις ξένες λέξεις λοιπόν. Άλλωστε η γλώσσα μας έχει πολλές ξένες λέξεις και πολλές από αυτές από τα αρχαία χρόνια. Όλα τα ονόματα των νησιών για παράδειγμα είναι προελληνικά. Και οι Προέλληνες ήταν αμφίβολο αν ήταν Έλληνες. Τι να πρωτοσκεφτούμε από τοποθεσίες…Κρήτη, Χίος, Όλυμπος, Λάρισα, Αθήνα…όλα τα ονόματα προελληνικά. Έπαθε τίποτα η ελληνική γλώσσα που τα υιοθέτησε; Δε μας επηρεάζουν οι ξένες λέξεις αρκεί να τις προσαρμόζουμε στην τυπολογία της ελληνικής γλώσσας. Ωστόσο ο πλούτος της γλώσσας μας μεγάλος γι’ αυτό και τις αποφεύγουμε. Έχουμε λέξεις κι αν δεν έχουμε φτιάχνουμε. Η γλώσσα είναι μια μηχανή που συνέχεια παράγει.

–   Και μια πιο εξειδικευμένη ερώτηση σχετικά με την έκθεση της Γ΄ λυκείου. Διδασκόμαστε τις συλλογιστικές πορείες και στο θέμα αυτό υπάρχει μια πολύ μεγάλη σύγχυση καθ’ ότι φιλόλογοι διαφωνούν σχετικά με την παραγωγική ή επαγωγική συλλογιστική πορεία της ίδιας παραγράφου. Ποια η άποψη σας;

Τις εντάξαμε στα βιβλία για να μάθουμε στο παιδί να συλλογίζεται. Αν είναι επαγωγικός ή παραγωγικός ένας συλλογισμός δε μας ενδιαφέρει καθόλου. Μας ενδιαφέρει ωστόσο μέσα από τη συλλογιστική να αποκτήσει μεθοδική συνείδηση, μεθοδική σκέψη και μεθοδικό τακτ τόσο ο μαθητής όσο και ο δάσκαλος. Εκεί αποσκοπούν όλα αυτά και οι φιλόλογοι δεν έχουν κανένα απολύτως λόγο να διαφωνούν αν ο συλλογισμός είναι παραγωγικός ή επαγωγικός. Τα κεφάλαια αυτά από τη Λογική προσαρμόστηκαν στην έκθεση για να προσαρμοστούν δάσκαλοι και μαθητές στη συλλογιστική. Όχι για να ονομάζουν τους συλλογισμούς αλλά για να συλλογίζονται. Σε περίπτωση λοιπόν αμφίσημου θέματος στις πανελλήνιες εξετάσεις το υπουργείου θα αποδεχθεί ως σωστές και τις δύο απαντήσεις.